પ્રાચીન ભારતનો ઇતિહાસ

સિંધુ ખીણ સંસ્કૃતિ (ઈ.સ. પૂર્વે ૨૬૦૦–૧૯૦૦) ભારતીય નગર જીવનની આધારશિલા ગણાય છે. હડપ્પા અને મોહેનજો-દારોના નગરોમાં યોજનાબદ્ધ ગટરો, સાર્વજનિક સ્નાનગૃહો અને માપ-તોલની એકતા જોવા મળે છે.

વેદકાળમાં ઋગ્વેદ, યજુર્વેદ, સામવેદ અને અથર્વવેદની રચના થઈ. ઉપનિષદોમાં આત્મા-પરમાત્માની ચર્ચાએ ભારતીય દર્શનને દિશા આપી.

મૌર્ય સામ્રાજ્ય (ઈ.સ. પૂર્વે ૩૨૨–૧૮૫) અંતર્ગત અશોકના શિલાલેખો ધમ્મની શિક્ષા ફેલાવે છે. ગુપ્ત યુગ (ઈ.સ. ૩૨૦–૫૫૦) ને ભારતનો સુવર્ણયુગ કહેવાય છે — નાલંદા, આર્યભટ્ટ, કાલિદાસ અને અજંતાની ગુફાઓ આ યુગની ઓળખ બની ગઈ.